Zorgvuldig, begrijpelijk en met maximale kansen voor ouders 

Binnen William Schrikker Gezinsvormen (WSGV) is de afgelopen twee jaar hard gewerkt aan een nieuwe werkwijze voor een onderzoek naar de mogelijkheden van terugkeer na uithuisplaatsing, het perspectiefonderzoek (PPO). Deze nieuwe aanpak sluit beter aan bij ouders en kinderen met een licht verstandelijke beperking (LVB) en bij landelijke ontwikkelingen in de jeugdzorg. 

Lisette Klein, coördinator PPO bij WSGV, en Janet Verburg, senior adviseur bij het Expertisecentrum Expect Jeugd (onderdeel van Partners voor Jeugd), vertellen over de vernieuwing, de uitgangspunten en wat gemeenten en wijkteams kunnen verwachten. 

Waarom een nieuwe werkwijze? 

Lisette legt uit: “In de oude methodiek waren verslagen vol moeilijke woorden en juridisch jargon. Ook wij moesten soms drie keer lezen voordat we begrepen wat er bedoeld werd. Voor ouders, zeker met een LVB, was dat te complex.” 

Janet vult aan: “Ons doel was helder: een begrijpelijk, visueel en zorgvuldig perspectiefonderzoek waarin ouders echt kunnen meedoen en waarin het netwerk een belangrijke rol krijgt.” 

Uit de oude methodiek bleek dat ouders vaak moeite hadden om het proces te volgen, hun rechten te begrijpen en actief mee te denken over de uitkomst. In de nieuwe werkwijze is daar bewust verandering in gebracht. 

Begrijpelijke taal en visuele ondersteuning 

De nieuwe werkwijze werkt met visuele werkbladen. Lisette: “Ouders worden onderwerp voor onderwerp meegenomen. Ze worden niet overspoeld met informatie en begrijpen precies wat er onderzocht wordt. Dat maakt een groot verschil.” Janet benadrukt: “Hoewel deze werkwijze ontwikkeld is voor ouders met een LVB, kan deze ook ingezet worden bij ouders die bijvoorbeeld onder hoge stress staan.” 

Rechtsbescherming als uitgangspunt 

De nieuwe werkwijze sluit aan bij de herziene richtlijn Uithuisplaatsing en Terugplaatsing van het Nederlands Jeugdinstituut en de beroepsverenigingen. Ouders worden tijdens het traject actief geïnformeerd over hun rechten. Janet: “We herhalen de uitleg niet alleen aan het begin, maar ook tijdens belangrijke stappen in het proces. Zo wordt rechtsbescherming echt geborgd.” Lisette: “Het perspectiefonderzoek geeft een advies, geen besluit. Het is een zorgvuldig onderbouwd advies dat de aanmelder kan meenemen in de beslissing over het opvoedperspectief van het kind.” 

Gedeeld opvoederschap centraal 

Een belangrijke inhoudelijke vernieuwing is de aandacht voor gedeeld opvoederschap. Lisette: “In de oude methodiek was de uitkomst: het kind kan terug of het kind kan niet terug. Nu is er ook een tussenstap: ‘Het kan nu nog niet, maar er zijn ontwikkelkansen en dit is wat er nodig is om deze ontwikkelkansen optimaal te benutten.” Janet: “Als het advies is dat het kind niet kan terugkeren, dan kijken we nadrukkelijk naar hoe gedeeld opvoederschap vorm kan krijgen, bijvoorbeeld meegaan naar de zwemles, het tienminutengesprek, helpen bij de kerstviering op school.  

Onderzoek laat zien dat ouders met een LVB meer kans hebben op goed genoeg opvoederschap wanneer er een duurzaam steunnetwerk van informeel en een professioneel netwerk rondom het gezin staat. Daarom krijgt netwerkverkenning ook een belangrijke plek in het onderzoek. 

Hoe verloopt een perspectiefonderzoek? 

Lisette: “We voeren gesprekken met ouders, kinderen en de aanmelder, bekijken dossiers, doen observaties en verkennen het netwerk. Uiteindelijk wegen we alle informatie met een team van medeonderzoekers en een gedragswetenschapper.” Janet: “De centrale vraag is steeds: is het bij de ouders goed genoeg? Het gaat niet om waar het beter is, maar of de opvoedsituatie bij ouders eventueel met passende ondersteuning goed genoeg kan zijn.” Het perspectiefonderzoek beoordeelt de opvoedsituatie altijd vanuit het belang van het kind. 

Voor wie en wie kan aanmelden? 

Aanmelding kan vanuit een gecertificeerde instelling of door een jeugdprofessional vanuit de gemeente bij vrijwillige plaatsingen. Lisette: “Het gaat dus niet alleen om gedwongen uithuisplaatsingen. We zien ook voorbeelden van kinderen die bij familie wonen en waarbij ouders hun leven weer op orde hebben. Dan kan een PPO helpen om terugkeer mogelijk te maken.” Janet: “De werkwijze is ontwikkeld voor ouders met een LVB, maar een formele diagnose is niet noodzakelijk. Ook bij vermoedens van LVB of moeilijk leren kunnen we het onderzoek uitvoeren.” 

Tijd, zorgvuldig en onafhankelijk 

Een perspectiefonderzoek kan spannend zijn voor ouders. Lisette: “Daarom nemen we meer tijd om een samenwerkingsrelatie op te bouwen en ouders stap voor stap door het proces te begeleiden. Zo krijgt iedereen een eerlijke kans.” Janet: “Het onderzoek wordt onafhankelijk uitgevoerd, conform beroepscode en SKJ-registratie. Ons doel is helder: ouders maximale kansen bieden om hun goed genoeg opvoederschap te laten zien, met het belang van het kind voorop.” 

Wil je overleggen of een perspectiefonderzoek passend is in een bepaalde casus? Neem contact op voor afstemming, we denken graag met je mee.

Telefoon: 088 – 526 00 00 

E-mail: gezinsvormen@wsgv.nl